| Przypisy |
- https://wielcy.pl/wgm/?m=NG&t=PN&n=dw.13069
Piotr z Oporowa herbu Sulima (ur. ok. 1405, zam. po 20 lipca 1467) – wojewoda łęczycki od 1454, polski polityk, aktywny zwłaszcza za panowania Kazimierza Jagiellończyka.
Był szóstym, najmłodszym synem wojewody łęczyckiego Mikołaja z Oporowa. Za młodu uczestniczył w walkach z Krzyżakami, w 1433 dostał się nawet do krzyżackiej niewoli podczas bitwy pod Chojnicami, w trakcie wyprawy polsko-husyckiej na Pomorze Gdańskie. W 1434 r. uzyskał swój pierwszy urząd ziemski – chorążego większego łęczyckiego. W 1440 r. uczestniczył w wyprawie Władysława III po koronę węgierską.
Od początku panowania Kazimierza Jagiellończyka blisko związał się z nowym królem, udzielając mu pożyczek i uczestnicząc w różnych akcjach politycznych i dyplomatycznych. Od 1454 r. włączył się aktywnie w politykę pomorską króla. Był świadkiem wydania statutów nieszawskich przez króla Kazimierza IV Jagiellończyka w 1454 roku[1].
W czasie wojny trzynastoletniej, uczestniczył w wyprawach wojennych, a zwłaszcza negocjacjach dyplomatycznych, rozejmowych i pokojowych z Krzyżakami. Był gwarantem pokoju toruńskiego 1466 roku[2].
Brał udział w akcji inkorporacji części rawskiej Mazowsza do Korony (1462). Awansował na kolejne urzędy: podkomorzego łęczyckiego (1450) oraz wojewody łęczyckiego (1454). Był także starostą łęczyckim (1447) i kruszwickim (1464). W 1453 r., wraz z bratem Władysławem z Oporowa, arcybiskupem gnieźnieńskim, ufundował klasztor oo. Paulinów w rodowej wsi Oporów. Dzięki gospodarności i zręcznej polityce finansowej, Piotr skupił w swym ręku większość ojcowskich dóbr wokół Oporowa, dzięki czemu jego potomkowie mogli utrzymać nazwisko Oporowskich. Był sygnatariuszem aktu pokoju toruńskiego 1466 roku[3].
Miał trzech synów: Andrzeja – przyszłego biskupa warmińskiego, przemyskiego, włocławskiego i podkanclerzego, wojewodę inowrocławskiego in spe – Jana i Mikołaja, który został kasztelanem brzeskokujawskim oraz córkę Zofię.
Piotr z Oporowa, wojewoda łęczycki Odegrał on znaczącą rolę w służbie trzech kolejnych władców z dynastii Jagiellonów – Władysława Jagiełły, Władysława III oraz Kazimierza Jagiellończyka, zwłaszcza jeśli chodzi o ich politykę północną – przewlekłe spory i wojny z Zakonem Krzyżackim w Prusach. Wierna służba Jagiellonom pomogła Piotrowi umocnić swą pozycję na lokalnym, łęczyckim podwórku i osiągnąć najwyższe dostojeństwa w łęczyckiej hierarchii urzędniczej – starosty, a następnie wojewody. Mógł także z powodzeniem zadbać o majątek rodzinny, kontynuując ojcowskie dzieło koncentracji dóbr wokół miasta i zamku w Oporowie. Uzyskawszy ponadto od króla starostwo kruszwickie oraz inne dochodowe królewszczyzny, zdobył dla swych potomków pierwszą pozycję w ramach rozrodzonej już rodziny419. Piotr z Oporowa był szóstym, najmłodszym synem wojewody łęczyckiego Mikołaja z Oporowa herbu Sulima i Krystyny ze Służewa herbu Pomian. Dokładnej daty narodzin przyszłego wojewody łęczyckiego nie zanotowały źródła. Możemy więc ustalić ją tylko w przybliżeniu, na podstawie danych pośrednich. Chronologia urzędów oraz kolejność starszeństwa braci pozwala datować narodziny Piotra na około 1405 r.420 Ze źródeł wiemy, że w 1422 r. Piotr rozpoczął naukę na Akademii Krakowskiej (Petrus Nicolai de Opporow)421. Miałby więc wówczas 16 lat. Pierwszy swój urząd – chorążego ziemskiego łęczyckiego objął w 1434 r., a więc w wieku niespełna 30 lat, co odpowiadało ówczesnej praktyce i zwyczajom prawnym. Dwadzieścia lat później uzyskał najwyższe dostojeństwo w łęczyckiej hierarchii ziemskiej, czyli urząd wojewody. Ustalenia te odpowiadają przeciętnej granicy wieku ówczesnych urzędników przyjmowanej w literaturze422. Studia uniwersyteckie nie należały w pierwszej połowie XV w. do kanonu wykształcenia osiadłego szlachcica – polityka, nawet w przypadku rodzin urzędniczych423. Być może Piotr rzucił studiowanie z chwilą śmierci ojca – wojewody Mikołaja, gdy w wyniku przeprowadzonego 25 lipca 1425 r. podziału majątkowego uzyskał 4 wsie i niezależność finansową424. Piotr z Oporowa wziął udział, wraz z pospolitym ruszeniem wielkopolskim, w wojnie z nowym wielkim księciem litewskim Świdrygiełłą i oblężeniu Łucka na Wołyniu w czerwcu–sierpniu 1431 r.425 Wyruszając na tę wyprawę, 3 kwietnia 1431 r., Piotr zastawił swoje dobra dziedziczne bratu Władysławowi nie w Łęczycy, a w Krakowie, spiesząc do króla426. Jednym z epizodów wojny łuckiej 1431 r. był nieudany szturm generalny zamku łuckiego, dokonany przez rycerstwo polskie rankiem 13 sierpnia 1431 r., źle dowodzony, przeprowadzony w chaotyczny sposób i po zaciekłej obronie odparty przez oblężonych. Być może w walkach tych Piotr z Oporowa zdobywał swoje pierwsze rycerskie doświadczenia, nie wiemy bowiem nic o jego ewentualnym udziale u boku ojca w wyprawie zbrojnej przeciwko Krzyżakom latem 1422 r. (wojnie golubskiej), był wtedy studentem w Krakowie.
12 października tegoż roku Piotr był, wraz ze swym synem Mikołajem, kasztelanem kruszwickim, świadkiem dokumentu króla Kazimierza Jagiellończyka wystawionego w Kaliszu, w którym małżonkowie Małgorzata oraz Konrad IX Czarny, książę oleśnicki, zrzekli się na rzecz króla polskiego.
|
ok. 1405 - 1467 (62 lat)
zm. 1425 (wiek 60 lat) 
